Schadelijke mondgewoontes?

Kinderen ontdekken de wereld met hun mond. Ze duimen, sabbelen op een knuffel, bijten op potloden of likken aan hun lippen.

De meeste van deze gewoontes zijn heel normaal en verdwijnen vanzelf. Soms blijven ze echter langer bestaan en kunnen ze invloed hebben op tanden, kiezen of de ontwikkeling van de mond.

Welke mondgewoontes komen het meest voor? En wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

💅 Nagelbijten

Veel kinderen beginnen ermee rond de basisschoolleeftijd.

Vaak gebeurt het zonder dat ze het zelf doorhebben:

• tijdens televisie kijken
• bij spanning
• uit verveling
• tijdens het maken van huiswerk

Mogelijke gevolgen

• beschadigde nagels en nagelriemen
• extra slijtage van tanden
• meer bacteriën in de mond

Wat helpt?

✔ Benoem het niet voortdurend.

✔ Zoek samen naar momenten waarop het gebeurt.

✔ Geef de handen iets anders te doen:

• stressballetje
• friemelspeeltje
• tekenen of knutselen

✔ Beloon succes in plaats van het gedrag te bestraffen.

👄 Liplikken

Veel ouders herkennen dit direct.

Een kind voelt droge lippen en likt eraan. Daardoor verdampt het speeksel en worden de lippen nóg droger. Vervolgens gaat het kind nóg meer likken.

Zo ontstaat een vicieuze cirkel.

Signalen

• rode huid rond de mond
• schrale lippen
• kloofjes
• branderig gevoel

Wat helpt?

✔ Regelmatig lippenbalsem gebruiken.

✔ Voldoende water drinken.

✔ Het gedrag rustig benoemen zonder te mopperen.

✔ Samen afspreken dat jullie elkaar eraan mogen herinneren.

👅 Tongpersen

Deze mondgewoonte is minder bekend.

Bij tongpersen duwt de tong tijdens slikken of praten tegen of tussen de tanden.

Veel kinderen doen dit zonder dat iemand het merkt.

Mogelijke gevolgen

• tanden die naar voren gaan staan of spleetjes tussen de tanden
• open beet (voortanden raken elkaar niet)
• spraakproblemen bij sommige klanken
• terugval na een orthodontische behandeling

Hoe herken je het?

Soms zie je:

• de tong tussen de tanden tijdens slikken
• een mond die vaak open staat
• slissen of moeite met bepaalde klanken

Wat kun je doen?

Wanneer je twijfelt, bespreek dit met je tandarts.

Soms kan begeleiding door een logopedist of oromyofunctioneel fysiotherapeut helpen om een betere tong- en slikfunctie aan te leren.

✏️ Ook deze gewoontes komen voor

Naast nagelbijten, liplikken en tongpersen zien we regelmatig:

• op potloden of stiften kauwen
• op kleding of mouwen sabbelen
• wangbijten
• tandenknarsen
• langdurig mondademen

Meestal is er geen reden tot zorgen, maar het is goed om ze af en toe te bespreken tijdens de controle bij de tandarts.

Bijna ieder kind heeft wel eens een iets afwijkende mondgewoonte. Dat hoort bij opgroeien. Vaak verdwijnen deze gewoontes vanzelf.

Soms kunnen ze invloed hebben op de ontwikkeling van het gebit of de mondspieren. Door goed te kijken en tijdig advies te vragen, kun je veel problemen voorkomen.

En onthoud: een mondgewoonte afleren lukt meestal niet met straf of boos worden, maar met geduld, begrip en positieve aanmoediging.